zaterdag 2 mei 2015

DE TUIN BEGIN MEI - THE GARDEN IN EARLY MAY.


We beginnen in de kas, ik kan het niet laten om mijn voorraad bloeiende Primula auricula's te laten zien, ze zijn weer net zo mooi als vorig jaar en het jaar daarvoor. Toen ik vanmorgen de kas binnen trad, kwam de geur me tegemoet, het klinkt suf maar het maakt me telkens weer zo blij.




Today we start in the greenhouse, I cannot resist to show my collection flowering Primula auriculas.
They are as beautiful as last year and the year before last year.  When I came in the greenhouse this morning, the sweet fragrance approached me, it sounds silly but it makes me happy again and again.




Al de riddersporen die ik vorige herfst gezaaid heb, zijn nu in de tuin gepoot. In dit kistje stonden de grootste planten, in wat kleinere potten stonden er nog 20 te wachten om de tuin in te gaan. Ook gelijk bij elke plant enkele slakkenkorrels gelegd, want ik wil veel mooie riddersporen deze zomer.

All my own sown Delphiniums are planted in the garden by now.   In the above box were the biggest ones, in smaller pots there were another 20 to go into the garden. I put by each plant some slugpellets, because this summer I want many Delphiniums.




De andere, dit voorjaar gezaaide eenjarigen, gaan in mei de tuin in. Ze mogen eerst nog wat groeien in de kas. Er staan o.a. groene Zinnia's,  champagne kleurige en zwarte stokrozen, lathyrussen, kattensnorren, siertabak en violieren.


The annuals I have sown go in May into the garden.  They may grow somewhat bigger in the greenhouse. There are among others green Zinnias, champaign colored and black hollyhocks, sweet peas and Nicotianas.


De slaplantjes moesten ook nodig uitgepoot worden, o jee, ik heb er weer veel te veel.

Also the lettuce plants had to be planted,  you see I have plenty of them, actually too many.



We gaan naar de tuin / We go to the garden.



Varens ontrollen hun fris groene veren overal in de tuin, nu sprookjesachtig, maar het is oppassen ze nemen gemakkelijk heel de tuin over en ik ben zuinig op mijn Japanse Acer die het nu eindelijk eens goed doet daar te midden van de varens.




Ferns unfurl their fresh green feathers everywhere in the garden like in a fairy tale, beautiful but beware they easily take over the whole garden and I´m  careful with my Japanese Acer who finally is good looking between the ferns.





De Exochorda macrantha ´The Bride´ of parelstruik genoemd is een echt juweeltje op het ogenblik. Deze heester zou veel meer aangeplant moeten worden. Ze is heel gemakkelijk maar houdt wel van enigszins zure grond.




Exochorda macrantha ´The Bride´or pearlbush is a real jewel in the garden at this moment.
This shrub should be used much more in gardens. It is an easy growing shrub but like slightly acidic soil.








Narcis ´Thalia´







Dit monster is altijd zeer aanwezig zoals gewoonlijk met bal.

This monster is always very present as usual with ball.



Zoals beloofd weer een ´update´ van mijn veranderde tuingedeelte.  Er is niet veel aan te zien, het gras groeit en wordt, als het goed is, mooier.  Langs de slingerende rand op de achtergrond wil ik nog Geranium ´Rozanne´ poten.  Tussen de Camellia´s staan veel verschillende Hosta´s en mijn nieuwe Podophyllum ´Spotty Dotty´.

As promised again an update of my changed part of the garden. There is not much news to see, the grass is growing, and hopefully will soon look better. In the background along the meandering border I want to plant Geraniums 'Rozanne'.  Between the Camellias and others are many different Hostas and my new Podophyllyum 'Spotty Dotty'.



Podophyllum 'Spotty Dotty'



We hebben een heel droge tijd achter de rug (hoop ik want voor morgen wordt regen voorspeld), vandaar dat de regenleiding er nog staat anders had het gras nooit opgekomen.




I hope the very dry weeks are behind us, for tomorrow rain is forecasted. The rain pipe is still there otherwise the seed should not have germinated by now.




Camassia leichtlinii combineert mooi met een witte Rhododendron en witte tulpen.

The Camassia leichtlinii is a pretty combination with white Rhododendron and white tulips.



Overal tussendoor bloeien vergeet-mij-nietjes en diverse primula's, de charme van het voorjaar.



The charm of spring is that everywhere forget-me-nots and primroses are blooming in between.

                 

Ik ben zo blij dat mijn elfenbloempjes (Epimediums) er nog zijn. Kon ze eerst niet vinden en verdacht de konijnen hiervan.

I'm really glad my Epimediums are still there. Could not find them anymore and suspected the rabbits.




Woensdag plukte ik een boeket voor op tafel buiten op de veranda.




Wednesday I picked flowers from the garden to put on the table outside on the porch.



Het boeket bestaat uit paarse vroegbloeiende baardirissen, Judaspenningen, bos hyacinten en enkele verschillende tulpen.



The bouquet contains earlyflowering purple bearded irises, honesty, bluebells with various tulips.


'Ik heb altijd bloemen op tafel nodig'




'I always need flowers on my table'.





maandag 27 april 2015

PLANETARIUM FRANEKER - STINZENFLORA


Afgelopen week brachten we enkele dagen door in Franeker, Friesland. Het eerste wat we daar bezochten was het Planetarium van Eise Eisinga.  Dit oudste nog werkende planetarium ter wereld bevindt zich aan het plafond van de woonkamer van een oud grachtenhuis. Dit nauwkeurig bewegend model van  het zonnestelsel werd tussen 1774 en 1781 gebouwd door de Friese wolkammer Eise Eisinga.
Naast het wolkammen nam de jonge Eise de interesse voor sterrenkunde en wiskunde over van zijn vader. Op basis van zelfstudie shreef hij al op 15-jarige leeftijd een wiskundeboek en twee jaar later rondde hij een sterrenkundeboek af.


 Last week we spent some days in Franeker, Friesland (in the north of our country).  First thing we visited was the Planetarium of Eise Eisinga.  In the living room of a lovely Friesian canalside house we saw the world's oldest functioning planetarium.  This accurately moving model of the solar system was built between 1774 and 1781 by Eise Eisinga, a wool carder.
Besides the wool carding the young Eise took over his father's interest in astronomy and mathematics. Based on self study he already wrote at the age of 15 a math book and two years later an astronomy book.


Eisinga trouwde op 24-jarige leeftijd en vestigde zich in 1768 als wolkammer in Franeker, sterrenkunde en wiskunde bleven zijn hobby.  Op 8 mei 1774 vond een bijzondere samenstand van planeten plaats. In de vroege ochtend stonden Mercurius, Venus, Mars, Jupiter en de maan dicht bij elkaar aan de hemel. Men beweerde toen dat deze hemellichamen op elkaar zouden botsen, waardoor de aarde uit haar baan geslingerd zou worden en in de zon verbranden. Dit zorgde voor onrust onder de bevolking.
Dit was het moment voor Eisinga om te laten zien dat er geen reden was voor paniek. Vanuit de bedstee had hij vast vaak naar het plafond liggen turen en over het zonnestelsel nagedacht en had dus alle kennis in huis om in zijn woonkamer een model van het zonnestelsel te bouwen.  Tussen zijn allereerste idee en de uiteindelijke realisatie verstreken slechts zeven jaar.


Eisinga married at the age of 24 in 1768 and established himself as a wool carder in Franeker. Astronomy remained his hobby.  
A conjunction of planets occurred on May 8th, 1774. Before it happened, people insisted that these planets would collide with one another, the result being that the earth would be pulled from its orbit and incinerated in the sun. 
Eise Eisinga wanted to show that there was no reason for panic.  He certainly had been peeking to the ceiling from his bed box in the living room for hours and hours, thinking about the solar system.
He had the knowledge to build a model of the solar system in his living room.  It took him only seven years from the very first idea to the ultimate realization.



En dit ingenieuze mechaniek zit boven het plafond verstopt op zolder.
Het planetarium loopt door middel van een indrukwekkend raderwerk van houten hoepels en schijven, met tienduizend handgesmede spijkers als tanden. Een slingerklok en negen gewichten drijven dit geheel aan.

Tot op de dag van vandaag toont het Planetarium de actuele stand van de planeten. De planeten van het Planetarium bewegen nl. in dezelfde tijd rond de zon als de echte planeten: Mercurius in 88 dagen, de aarde in een jaar en Saturnus zelfs in meer dan 29 jaar.

Wij waren zeer onder de indruk van de kennis en de handvaardigheid van deze Eise Eisinga!


Hiding above the ceiling on the first floor we see this ingenious mechanism. 
The planetarium  is kept in motion by impressive gear mechanism that uses wooden hoops and disks with 10.000 hand-forged nails as teeth. Controlling this gear mechanism are a pendulum clock and nine weights.

All the planets in Eisinga's model orbit the sun at the same speed as do the real planets: Mercury in 88 days, the earth in one year, and Saturn in more than 29 years! Even today, after so many years, the actual position of the planets can be seen by looking at this model.



We were very impressed by the knowledge and the handicraft of this clever man: Eise Eisinga!



Gezicht op Franeker  -  View at Franeker



Onze B & B was slechts enkele huizen verder dan het planetarium en we sliepen ook in een grote bedstee of meer een alkoof. Hier echter geen zonnestelsel aan het plafond maar oud roze geverfde balken.


Our Bed and Breakfast was only a few canalside houses from the planetarium and we also slept in a large bed box, more like an alcove.  Here no solar system on the ceiling but old pink painted beams.



Dit is de Martenastins, tegenwoordig het stadsmuseum. Het is in opdracht van een Friese edelman, Hessel van Martena, in 1498 gebouwd.
Een stins is een voormalige burcht of landhuis in Friesland. Letterlijk betekent het woord 'steenhuis'.
Wij namen een kijkje aan de achterkant waar zich de stinzentuin bevindt.
Stinzenplanten vormen een groep verwilderde in het voorjaar bloeiende bol-, knol- en wortelstok gewasjes die thuishoren op oude buitenplaatsen en landgoederen.


This is the Martenastins, nowadays a museum. It is built in 1498 for Hessel van Martena, a Friesian nobleman.
A 'stins' is a former castle or manor in Friesland.  Literally the word means 'stone house'.
On the backside is a 'stinzen' garden, where we have a look.
Stinzen flora form a group of wild spring flowering bulbs, tubers and rhizomes belonging to old estates.


- De holwortel (Corydalis cava) -



- Anemone nemerosa / Anemone coronaria -



- Gele bostulpen (Tulipa sylvestris) -



Dit is de Dekema State, waar zaterdag een voorjaarsfair gehouden werd, ook mochten we hier in de stinzentuin wandelen.  Op de fair kocht ik een Podophyllum 'Spotty Dotty' en een Hosta 'Whirlwind'. Bij de brocante vond ik nog een Anna-groen glazen vaasje en een oude koffiepot die ik niet kon laten staan. Je zult ze binnenkort wel tegenkomen op mijn blog.

This is the Dekema Estate, where we visited the springfair last Saturday. We also had a walk in the 'stinzen'garden.  On the fair I bought a Podophyllum 'Spotty Dotty'and a Hosta 'Whirlwind'.
At the flea market stalls I found a nice old green glass vase and an old coffeepot which I could not let stand. You will see them shortly on this blog.



- Gele anemoon (Anemone ranunculoides) -





- Knikkend vogelmelk (Ornithogalum nutans)



- Dotterbloem (Caltha palustris)




Een zwarte zwaan die zijn nest beschermd. Op de voorgrond de bloeiwijzen van het groot hoefblad (Petasites hybridus)


A black swan protecting his nest. In the front the flowers of the large butterbur (Petasites hybridus)




En ik eindig vandaag weer met de prachtige gele bostulpen.

And today I finish with the beautiful yellow Tulipa sylvestris.